Anüste çeşitli nedenlerle ortaya çıkan ve ağrı ve veya kanamaya neden olan lineer küçük yırtık veya kesi olarak tanımlanmaktadır.
Özellikle kabızlık dönemlerinde sert ve kuru dışkılama sırasında anal bölgede bu yırtıklar oluşur ve her dışkılamada dışkı buradaki yara ile temas ederek, yaranın iyileşmesini geciktirir. Bu da makatı kontrol eden kasların (sfinkter) kasılmasına neden olur. Bu kasılmalar da yırtığın (fissür) iyileşmesini engeller.
Anal fissur akut (bi kez) veya kronik (Uzun zaman diliminde tekrarlayan yırtılmalar şeklinde) olarak ortaya çıkabilir. Akut olan anal fissurler insanların yaklaşık olarak %40 da hayatlarının bir döneminde barsak alışkanlığında deişme ile ortaya çıkmakta ve genellikle barsak alışkanlığının normale dönmesi ile kendiliğinden düzelmektedirler. Ancak kronik anal fissurler kötü barsak alışkanlığı, anal sfinkterin spastik olması veya aşırı kasılması sonucu ortaya çıkabilir.
Anal fissür kansere neden olmaz.Hastalığının belirti ve bulguları kalın bağırsak kanserleri ve diğer sindirim sistemi hastalıklarının belirtileriyle benzerlik gösterebilir. Bundan dolayı şikayetler olduğunda önce bir doktor tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.
Belirtileri:
Rektal ağrı: Özellikle dışkılamayı takiben olur
Rektal kanama: Özellikle dışkılamayı takiben damla damla veya tuvalet kağıdına bulaşma şekilde olur.
Ele gelen kitle (Skin tag): Anal fissürlerde fissür ucunda elen gelen ufak, kabartı şeklinde cilt yaralarıdır.
Kaşıntı
Düzenli tedavi için şikayetler olduğunda önce bir doktor tarafından değerlendirilme gerekmektedir. Başkalarının kullandığı ilaçlar veya doktor kontrolünde olmadan eczanelerden gelişigüzel temin edilen ilaçlar zaman kaybına neden olabilir. En önemlisi altta yatan başka bir hastalığın varolup olmadığının farkına varılmasıdır.
Fissürlerin en az %50 si tedavisiz ya da özel tıbbi kremler ve dışkı (büyük abdest - gaita) yumuşatıcıları kullanımı, Kabızlıktan kaçınma ve oturma banyoları ile iyileşirler. (Orta dereceli ısıdaki suya, günde birkaç defa, 20 dakika boyunca oturma.)
İlk basamak olarak varsa Kabızlık veya ishal tedavi edilmelidir. Posalı yiyecekler ve bol miktarda su içimi önemlidir.Bunlara ek olarak bazı krem ve ilaçlar ile sfinkter kasındaki kasılma önlenmeye çalışılır.
Bu alandaki diğer bir gelişmede sfinkter kasındaki spazmı çözmek için bu bölgeye iğne yapılmasıdır. Botilinyum toksini sfinkter kasında belli bir süre gevşemeye neden olur ve bu dönemde fissürün iyileşmesi için zaman kazanılır.
Hangi hastanın hangi tedaviden yarar göreceğine doktor karar vermelidir.
Tedavi :
Anal fisürlerin %90 ı koruyucu önlemler ve ilaç tedavisi düzelmektedir.
1.Koruyucu önlemler
Tuvalet alışkanlığının düzenlenmesi
oGünün her zaman aynı diliminde (tercihen sabah) dışkılama ihtiyacı olsun olmasın yaklaşık olark aynı aynı saatlerde tuvalete çıkılması
oTuvalette 5 dk'dan fazla kalınmaması
oTahriş nedeniyle sabun,sert bez veya kağıt kullanılmaması
·Diyet: 
oKabız ve ishal olmaktan sakınılmalıdır.
oErik, kayısı, armut, ıspanak, marul gibi yiyeceklerden bolca tüketilmesi
oKepekli ekmek tercih edilmeli, pasta, kurabiye, sandviç, rafine unlu mamullerde uzak durulmalıdır.
oKola, çay ve kahveden uzak durulmalıdır.
2.Medikal tedavi
·Sıcak oturma banyosu: Anal fissurun ağrısının giderilmesinde en etkili tedavi yöntemidir.
·Günde 3-4 kez ve her tuvalete çıkmadan sonra 10-15 dk dayanılabilecek sıcaklıkta su yapılarak içine oturulması işlemidir.
·Lokal anestezik kremler
oAğrıya yönelik olarak çatlağın üzerine özellikle tuvalete gitmeden önce sürülerek ağrının hissedilmesi engellenmeye çalışılır.
3.
Cerrahi tedavi
·Lateral internal sfinkterotomi (LİS) :
oBu işlem kronik hale gelen (Şikayetlerin başlangıcından itibaren 3-6 ay geçen) ve koruyucu önlemlere veya ilaç tedavisine rağmen şikayetleri devam eden hastalarda düşünülmelidir. Makatın dışındaki 2 kas demetinden içte olanının kesilmesi işlemidir. Bu işlem dikkatli ve tecrübeli ellerde yapıldığında risksiz olarak kabul edilmektedir.İşlemin süresi 5 dk civarındadır Lokal, sipinal veya genel anestezi altında uygulanabilir.İşlemden sonra ağrı genellkle hissedilmez.
Aynı gün içinde tuvalete çıkılabilir. Dışkılma sırasındaki ağrı işlemden öncesine göre %70 azalmıştır. 3-5 gün kadar akıntı olabilir. Daha sonrasında ağrı ortadan kalkar. Bu işlem 1 gün istirahat süresi sonrasında çalışmaya engel olmaz
